Şişman olmak hiç kimse için, özellikle de çocuklar ve gençler için eğlenceli değildir, ki aşırı kilolu olmak sağlıklı da değil. Danimarka’dan yapılan iki yeni çalışmaya göre çocukluk çağındaki aşırı kilolar, daha sonra kilo verilmiş olsa bile, ölümcül yetişkin hastalıklarına zemin hazırlayabiliyor.

Geçmişte yapılan çalışmalar, fazla kilolu veya obez olmanın bir yetişkinin kalbi ve beyni etkileyen sağlık sorunları geliştirme riskini arttırdığını göstermiştir. Ancak daha önce aynı şeyin, çocuklukta da aşırı kilo alımı gerçekleştiğinde geçerli olduğuna dair bilimsel bir çalışma yapılmamıştı. Şimdi İsveç’in Gothenberg kentindeki Avrupa Obezite Zirvesi’nde sunulan iki yeni çalışma da tam da bunu yapıyor gibi görünüyor. 

Uzmanlar obeziteyi yalnızca kilo temelinde değerlendirmiyorlar. Sonuçta, aynı ağırlık için, uzun boylu bir kişi kısa bir kişiden daha zayıf olacaktır. Yani obezitenin tespitinde boy da önemli bir değişkendir. Hem boy hem de kilo, birinin vücut kitle indeksini  hesaplamaya yardımcı olur. Vücut kitle indeksi yükseldikçe, kişi obeziteye daha eğilimli olur.

Danimarka’daki Kopenhag Üniversitesi’nde çalışan Line Klingen Haugaard ve ekibi, çocuklukta görülen obezite ve yetişkinlikte bunun sağlığı nasıl etkilediğini inceledi. Ekibi 1930 ve 1987 yılları arasında doğmuş 307.000 Danimarkalı’nın sağlık kayıtlarına inceledi. Her 3.500 Danimarka’lı kadından biri ve yaklaşık her 5.400 erkekten birinin iskemik (Ih-SKEEM-ik) felç geçirdiğini tespit ettiler. İskemik (Ih-SKEEM-ik) felç, kanın beynin bir bölümüne gidememesi nedeniyle olan ölümcül olabilen bir rahatsızlıktır. 

Araştırmacılar tüm yetişkinlerin okul kayıtlarına baktılar. Vücut kitle indeksini, yalnızca 7-13 yaşları arasındaki erkekler ve kadınlar için hesapladılar (Danimarka bunu yapabilen az sayıdaki ülkeden biridir, çünkü Danimarka vatandaşları için ayrıntılı ve uzun süreli sağlık kayıtları tutuyor).

Araştırmacılar 13 yaşına kadar vücut kitle indeksi daha yüksek olan kişilerin, vücut kitle indeksi normal olanlara göre yetişkinlik döneminde daha fazla inme geçirdiğini tespit ettiler. Yetişkinlik döneminde inme geçirilmesi, bir kişinin 25 ile 55 yaşları arasında felç geçirdiği anlamına geliyor. 55 yaşından sonra ise çocukluk döneminde yüksek vücut kitle indeksinin inme riskinde rol oynamadığı görüldü.

Bunun neden, daha yüksek bir vücut kitle indeksi, çocukluktan başlayarak, kan damarlarının yavaş yavaş sertleşmesine ve daralmasına neden olması olabilir. Bu durum ise beyindeki kan akışını bozabilir ve erken-orta yetişkinlik döneminde iskemik inmeye sebebiyet verebilir.

55 yaşından sonra çocukluk döneminde yüksek vücut kitle indeksinin inme riskinde rol oynamamasını ise Haugaard şöyle açıklıyor: “Zaten 55 yaşına ulaştıysanız, inmeden sorumlu yüksek tansiyon ve tip 2 diyabet gibi diğer faktörler, herhangi bir çocukluk faktöründen daha önemli hale geliyor”.

Kolon kanseri riski, çocukluk dönemindeki fazla kilolara bağlı olabilir

İkinci bir çalışma da 7 ile 13 yaşları arasındayken fazla kilolu olan Danimarkalı yetişkinlere odaklandı. Bu insanların yetişkinliklerinde daha fazla kolon kanseri riski yaşadığı tespit edildi. Kalın bağırsağın en büyük bölümünü etkileyen bu hastalık ABD kanser ölümlerinin yüzde 8,3’ünü oluşturuyor. Vücudun bu kısmındaki hücrelerin herhangi bir anormal büyümesi kansere dönüşebiliyor.

Kopenhag’daki Bispebjerg ve Frederiksberg Hastanesi’nde çalışan Britt Wang Jensen, 1930-1972 yılları arasında doğan yaklaşık 250.000 kişiye ait vücut kitle indeksi verilerini topladı. Daha sonra bu verileri kanser hastaları hakkındaki ulusal kayıtlarla ilişkilendirdi.

İncelenen gruptan yaklaşık 2.700 kişinin kolon kanseri olduğu görüldü. Çocukluk çağı vücut kitle indeksi yükseldikçe, kolon kanseri riskinin de yükseldiği görüldü.

Her iki çalışma da, hangi yaşta olursa olsun kilo kontrolünün neden önemli olduğunu gösteriyor. Çocukluk döneminde iyi beslenmenin ve egzersiz yapmanın çocuklar ve ebeveynlerinin düşünmesi gereken en önemli şeylerden biri olduğu görülüyor. 

Referans:

L. Haugaard et al. High child BMI and gain in BMI increases the risk of early stroke in adulthood. European Obesity Summit 2016. June 1, 2016. Gothenberg, Sweden.

B. Jensen et al. Higher body mass index at age 13 years increases risk of colon cancer in adulthood. European Obesity Summit 2016. June 1, 2016. Gothenberg, Sweden.