MÖ 1750 yıllarında yazılmış, Eski Babil döneminden kalma, şu anda British Museum’da bulunan eski bir kil tablete yazılmış olan mektup, bulunan en eski müşteri hizmetleri şikayet mektubu olabilir. 

Aşağıdaki tablet, Eski Babil’in antik kentlerinden birinden çıkarıldı. MÖ 1750 yılında yazıldığı tespit edilen tabletin yazdıkları deşifre edildiğinde bu mektubun aslında bir “şikayet mektubu” olduğu anlaşıldı. Kil tablete yazılan mektupta bir tüccarın, daha önce yapılan anlaşmaya uymayarak bir diğer tüccara yanlış kalitede bakır teslim ettiği, alıcının tüm çabasına rağmen satıcının anlaşmaya uymayıp satıcıyı aşağıladığı anlatılıyor.

A. Leo Oppenheim tarafından yazılan “Letters from Mesopotamia: Official Business, and Private Letters on Clay Tablets from Two Millennia” kitabından şikayet mektubunun tercümesi yer alıyor:

“Ea-nasir’e söyle: Nanni şu mesajı iletiyor:

Geldiğinde, bana şöyle dedin: “Gimil-Sin’e (geldiğinde) yüksek kalitede bakır külçeler vereceğim.” Sonra gittin ama bana söz verdiğin gibi davranmadın. Yüksek kalitede olmayan külçeleri elçime (Sit-Sin) verdin ve dedin ki: Eğer onları almak istiyorsan, al; eğer almak istemiyorsan, git!

Beni ne sanıyorsun, benim gibi birini nasıl böyle aşağılayabilirsin? Senden çantayı alıp sana paraları vermesi için bizlere denk elçiler gönderdim ancak onları birkaç defa elleri boş olarak geri göndererek beni aşağıladın. Üstelik onları düşman bölgesinden gönderdin. Telmun ile ticaret yapan tüccarlar arasında senden başka bana böyle davranan var mı? Sadece sen elçime saygısızca davranarak beni böyle aşağıladın! Sana borcum gümüş nedeniyle böyle rahat konuşuyorsun. Ama ben senin adına saraya 486 kg bakır verdim. Bunları Samas tapınağında saklanması için mühürlü bir tablet üzerine yazdık.

Bu bakır nedeniyle bana nasıl davrandın? Para çantamı benden düşman bölgesinde aldın, şimdi paramı bana tam olarak geri ödemek senin vazifen.

Bil ki bundan böyle senden yüksek kalitede olmayan hiçbir bakırı kabul etmeyeceğim. Bundan sonra külçeleri bizzat kendim, kendi bahçemde seçip, ölçtükten sonra alacağım. Ve bana saygısızlık edip aşağıladığın ettiğin için seni reddetme hakkımı da kullanabileceğim.”

Tabletteki Metnin Orijinal Deşifresi

Görünen o ki alıcı ve satıcı arasındaki anlaşmazlıklar, sadece günümüzde değil, ticaretin henüz prematüre olduğu zamanlar dahi derdini kil tabletlerle mektup olarak yazdırıp yollatacak ölçüdeymiş.

Kaynak: A. Leo Oppenheim , Letters from Mesopotamia: Official Business, and Private Letters on Clay Tablets from Two Millennia